Metoda McKenziego

Biomechaniczne badanie i leczenie kręgosłupa. Leczenie dyskopatii
Terapeuta certyfikowany

📌Metoda McKenziego jest to oparte na dowodach naukowych (evidence-based) biomechaniczne badanie i leczenie (Mechanical Diagnosis and Therapy® – MDT) zaburzeń mechaniki kręgosłupa, zespołów bólowych kręgosłupa, oraz schorzeń stawów obwodowych i kończyn, spowodowanych zaburzeniem mechaniki.

👉 Metoda McKenziego jest jedną z metod fizjoterapeutycznych. Jednym z częstszych wskazań do jej stosowania jest dyskopatia - zarówno w stanie ostrym jak i przewlekłym (zespół derangement w/g McKenziego). Metoda oferuje także narzędzia do leczenia innych zaburzeniach mechaniki (zespół dysfunkcyjny i posturalny w/g McKenziego).

👉 Metoda McKenziego zawiera część diagnostyczną i terapeutyczną. ☝ Po ustąpieniu pierwotnych objawów – koncentruje się na profilaktyce. Wartość diagnostyczna metody McKenziego została w pełni potwierdzona, licznymi badaniami naukowymi. Ze względu na wysoką skuteczność i powtarzalność wyników części diagnostycznej metody McKenziego, jej stosowanie jako pierwszej metody fizjoterapeutycznej, wydaje się być celowe dla określenia przyczyn dolegliwości. Metoda Mckenziego sprawdza się w sytuacjach, w których inne metody fizjoterapeutyczne nie mają zbyt wiele do zaoferowania – np.: skolioza reflektoryczna, kręcz karku (mogą wystąpić w przebiegu dyskopatii).

☝❗ Istotą metody jest to, że pozwala ona wielu Pacjentom, samodzielnie, po odpowiednim wyedukowaniu, radzić sobie z bólem. Celem nadrzędnym jest zabezpieczenie Pacjenta przed nawrotem dolegliwości.

👉 W terapii według metody McKenziego, wykorzystuje się czynniki mechaniczne generowane siłami samego Pacjenta, jak i szeroką gamę technik manualnych. Zasadą jest, stosowanie najpierw indywidualnie dobranych ćwiczeń, a dopiero jeśli to konieczne, dodatkowo Terapii Manualnej – po wykluczeniu wszelkich przeciwwskazań do jej zastosowania.

🔸 Trochę historii.

Twórcą metody jest Fizjoterapeuta Robin McKenzie pochodzący z Aucland w Nowej Zelandii, który rozpoczął swoją działalność na początku lat pięćdziesiątych w Wellington, zajmując się głównie leczeniem schorzeń kręgosłupa. W pierwszych latach swojej praktyki zapoznał się ze znanymi koncepcjami leczenia manualnego: Cyriaxa, Stoddarda, Maitlanda, Meigne’a oraz Kaltenborna – mając osobisty kontakt z tymi klinikami. W początkowych latach swej praktyki McKenzie zauważył, że u Pacjentów skarżących się na bóle kręgosłupa, u których występowały pewne charakterystyczne objawy, natychmiastową ulgę, przynosiło wykonanie znamiennej dla zespołu serii ruchów, a niekiedy tylko zastosowanie określonej pozycji statycznej. Od początku lat siedemdziesiątych zaczął publikować wyniki swoich doświadczeń i spostrzeżeń. W 1981 roku wydał książkę „The Lumbar Spine. Mechanical diagnosis and therapy”, a w 1982 roku, w USA, książkę „The McKenzie Technique”. Również w 1982 roku powstaje Międzynarodowy Instytut McKenziego, a w 1991 roku The McKenzie Institute Benelux. W 1996 roku powstaje polska filia Międzynarodowego Instytutu McKenziego (The McKenzie Institute Poland), założona przez dr Tomasza Stengerta, dyplomanta Międzynarodowego Instytutu McKenziego w Wellington, instruktora metody McKenziego (course D – Instructor).

🔸 Kiedy i jak stosuje się metodę McKenziego❓

Terapia według metody McKenziego bazuje na stosowaniu środków mechanicznych: ćwiczenia, odpowiednio dobrana pozycja statyczna, Terapia Manualna, które wpływają na poprawę mechaniki kręgosłupa lub stawów i tkanek okołostawowych kończyn.

☝❗ Większość zespołów bólowych kręgosłupa ma tło mechaniczne (spowodowane jest zaburzeniami mechaniki kręgosłupa np.: dyskopatia) i w pierwszej kolejności kwalifikuje się do leczenia zachowawczego.

☝❗❌ Wskazaniem do leczenia operacyjnego są m.in.:

🚩 przerwanie ciągłości pierścienia włóknistego wraz z objawami neurologicznymi,

🚩 narastające niedowłady,

🚩zaburzenie czynności zwieraczy, objawy wiotkości kończyn dolnych wraz ze znieczuleniem okolicy krocza i wewnętrznej strony ud (zespół ucisku ogona końskiego),

🚩 postępujący kręgozmyk (spondylolisteza),

🚩 bardzo często nawracające, wielokrotne epizody bólowe (powracające np. co 2 tygodnie), utrzymujące się dłużej niż 3 miesiące, pod warunkiem prowadzenia w tym czasie specjalistycznego usprawniania❗❗ .

❗Długotrwałe utrzymywanie się dolegliwości, bez zastosowania w tym czasie specjalistycznych metod usprawniania takich jak metoda McKenziego, w połączeniu z technikami z zakresu Terapii Manualnej, nie powinno być wystarczającym wskazaniem do wykonania operacji ❗❗

Metoda McKenziego ćwiczenie zgięcia

☝❌ Uporczywe stosowanie leków (przedłużające się poza fazę ostrą), podstawowych zabiegów fizykalnych (sollux, laser, interdyn…), masażu, jako samodzielnej terapii, bez jednoczesnego stosowania specjalistycznych metod usprawniania, których działanie oparte jest na bodźcach mechanicznych (mobilizacja, manipulacja, trakcja), uznaje się obecnie za postępowanie niewłaściwe [1]. Niewłaściwe postępowanie może przyczynić się do progresji dyskopatii.


☝✅ Ból pleców może być spowodowany przez nagłe dynamiczne, bądź długotrwałe statyczne przeciążenie. Po wykluczeniu przeciwwskazań, większość dolegliwości bólowych kręgosłupa, kwalifikuje się do leczenia według założeń metody McKenziego – z wykorzystaniem bodźców mechanicznych.


☝✅ Celem leczenia w metodzie Mckenziego jest nie tylko ograniczenie lub zlikwidowanie objawów bólowych, ale przywrócenie możliwie pełnej funkcji strukturom generującym ból, oraz zabezpieczenie przed nawrotami dolegliwości. U Pacjentów leczonych zgodnie z zasadami metody McKenziego, odsetek Pacjentów z nawrotem dolegliwości, jest zdecydowanie mniejszy, niż u Pacjentów, u których stosowano inne metody leczenia oparte na dozowaniu bodźców mechanicznych.


👉✅ Precyzyjną selekcję Pacjentów do usprawniania metodą McKenziego zapewnia jej część diagnostyczna. Tylko Ci z Pacjentów, u których stwierdza się charakterystyczną zmienność objawów (np.: centralizacja), kwalifikowani są do dalszego leczenia zgodnie z algorytmem McKenziego. U niewielkiej grupy Pacjentów, charakter zmian w narządzie ruchu, nakazuje zastosowanie innych metod leczenia (w tym leczenia operacyjnego). Część diagnostyczna Metody Mckenziego, pozwala z dużą trafnością, na wyodrębnienie tych Pacjentów.

🔸 Na czym polega działanie Fizjoterapeuty


👉Przed podjęciem leczenia, Fizjoterapeuta przeprowadza u Pacjenta dokładny wywiad, dotyczący: ewentualnych czynników sprawczych, czynników mogących przyczyniać się do pogorszenia, przebiegu choroby, dotychczasowego leczenia, a także, ocenę postawy, ocenę objawów neurologicznych, a następnie badanie funkcjonalne, które polega na wykonaniu testu powtarzanymi ruchami. W badaniu funkcjonalnym ocenie podlega zmienność objawów. Uzyskane w ten sposób informacje pozwalają, według zaproponowanego przez McKenziego algorytmu, na ustalenie zasadności stosowania metody mechanicznej w leczeniu aktualnych dolegliwości, przyczyny dolegliwości, rodzaju i stopnia zaawansowania zaburzeń mechaniki, oraz dobranie właściwego dla danego Pacjenta sposobu postępowania. Wykonywanie przez Pacjenta zaleconych ruchów w różnych pozycjach, z jednoczesnym relacjonowaniem Fizjoterapeucie zmian natężenia i lokalizacji bólu, pozwala na dobranie odpowiedniego ćwiczenia, w ściśle określonej płaszczyźnie.


🔸 Jak częste powinny być wizyty u Fizjoterapeuty


👉 U większości Pacjentów, leczonych według założeń Metody McKenziego, wizyty w gabinecie Fizjoterapeuty przyjmują formę konsultacji, podczas których zostaje zaproponowany najbardziej odpowiedni sposób postępowania, realizowany następnie przez Pacjenta samodzielnie – w domu. Wizyty kontrolne, mogą odbywać się z częstotliwością raz w tygodniu, bywa, że raz w miesiącu. W przypadkach, które tego wymagają, Metodę McKenziego łączy się z Terapią Manualną lub fizykoterapią. W takich sytuacjach, konieczne są częstsze wizyty, np. co drugi dzień.


Autor jest Certyfikowanym Terapeutą Metody McKenzie (Cert.MDT) i posiada 15-to letnie doświadczenie w stosowaniu tej metody.




Zapraszam do gabinetu